close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczpospolitej Polskiej

     

  • WSPÓŁPRACA POLITYCZNA

  • Polska i Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (UK) niezmiennie pozostają ważnymi partnerami. Zmiany polityczne w Europie Środkowej po 1989 r. nadały naszym kontaktom dwustronnym nowej dynamiki. Umożliwiły one powrót do bliskiej współpracy obu państw, jaka nas łączyła podczas II wojny światowej. Symbolicznym potwierdzeniem tej zmiany była oficjalna wizyta prezydenta Lecha Wałęsy w Londynie w 1991 r. 

     

    Wielka Brytania wspierała polskie przemiany systemowe i popierała polskie aspiracje do członkostwa w Sojuszu Atlantyckim (NATO), co nastąpiło w marcu 1999 r. Polska otrzymała także mocne brytyjskie wsparcie w procesie akcesji do Unii Europejskiej. Dla Polski i Polaków bardzo ważne znaczenie miała decyzja rządu brytyjskiego o otwarciu rynku pracy dla polskich obywateli, bez okresów przejściowych, natychmiast po przystąpieniu do UE, co stało się faktem 1 maja 2004 r. Dzięki temu liczna rzesza Polaków rozpoczęła pracę i edukację w Wielka Brytanii, powodując, że Polacy są obecnie drugą co do wielkości grupą narodowościową w Zjednoczonym Królestwie, po obywatelach Indii.

     

    Polskę i Zjednoczone Królestwo, także jako państwa członkowskie UE i NATO, łączy tożsamość poglądów w wielu kwestiach z zakresu agendy europejskiej, gospodarczej, bezpieczeństwa. Dwustronna współpraca polityczna, prowadzona głównie w formie spotkań szefów rządów, ministrów, czy parlamentarzystów, a także na szczeblu roboczym, tworzy dobry klimat, ważny dla współdziałania w innych dziedzinach, np. dla utrzymania dodatniego dla Polski bilansu we wzajemnych obrotach handlowych, intensywnej współpracy naukowo-akademickiej, czy zapewnienia odpowiedniego traktowania Polaków przebywających na Wyspach Brytyjskich, co jest szczególnie ważne obecnie, w kontekście referendum ws. członkostwa WB w UE (23.06.2016.) oraz negocjacji wokół Brexit.

     

    W ostatnim okresie miał miejsce szereg ważnych wizyty. 28 listopada 2016 r. odbyły się pierwsze konsultacje międzyrządowe z udziałem Premier Beaty Szydło, Wicepremiera Mateusza Morawieckiego, ministrów spraw zagranicznych, spraw wewnętrznych i administracji, obrony, a także wiceministrów w resortach rodziny, pracy i polityki społecznej oraz nauki i szkolnictwa wyższego. Podczas spotkań z ich brytyjskimi odpowiednikami miały miejsce rozmowy dot. najistotniejszych kwestii z zakresu agendy dwustronnej, gospodarczej, bezpieczeństwa oraz  i międzynarodowej, w tym europejskiej.  5 września miała miejsce wizyta ministra spraw zagranicznych W. Waszczykowskiego oraz ministra spraw wewnętrznych i administracji Mariusza Błaszczaka, którzy spotkali się ze swymi odpowiednikami w kontekście tragicznego w skutkach ataku na Polaka w Harlow. Premier Theresa May odwiedziła także Warszawę 28 czerwca 2016 r. , w ramach jednej z pierwszych wizyt zagranicznych po objęciu stanowiska szefowej brytyjskiego rządu.

     

    Należy także odnotować rozmowy Beaty Szydło z premierem Davidem Cameronem w grudniu 2015 r. w Warszawie w związku z negocjacjami nowych warunków członkostwa UK w UE (premier D. Cameron wcześniej odwiedził Warszawę w maju 2015 r.).  W związku z upamiętnieniem 75. rocznicy Bitwy o Anglię, Londyn odwiedził we wrześniu 2015 r. prezydent Andrzej Duda, który spotkał się wówczas z premierem D. Cameronem.

     

    Dopełnieniem tego intensywnego dialogu są regularne rozmowy szefów dyplomacji obu krajów, ministrów ds. europejskich oraz szefów i wiceministrów pozostałych resortów. W tym miejscu należy podkreślić wypracowanie przez Polskę i Zjednoczone Królestwo rzadko stosowanej formuły współpracy, jaką są wspólne spotkania ministrów spraw zagranicznych i obrony (tzw. Kwadryga; ostatnie takie spotkanie odbyło się w styczniu  2016 r. w Edynburgu) ora zapoczątkowanie unikalnej formuły konsultacji międzyrządowych (listopad 2016 r., Londyn). Ważne miejsce w kontaktach dwustronnych ma również współdziałanie między parlamentami, zwłaszcza aktywność grup dwustronnych: polsko-brytyjskiej i brytyjsko-polskiej oraz kontakty między poszczególnymi komisjami parlamentarnymi.

     

    Obecnie jednym z ważniejszych tematów wzajemnych rozmów będą negocjacje dot. opuszczenia Unii Europejskiej, w tym zwłaszcza zagwarantowanie praw nabytych obywatelom Polski (i innych państw członkowskich UE). Bardzo ważne będzie także określenie przez Wielką Brytanię jej oczekiwań wobec swoich przyszłych relacji z UE. Dla Polski istotne jest, by dostęp do jednolitego rynku był uwarunkowany przestrzeganiem wszystkich czterech swobód, tj. swobody przepływu towarów, kapitału, usług i osób. 

     

    Mimo wyrażonej w dniu 23 czerwca 2016 r. decyzji o opuszczeniu UE przez Zjednoczone Królestwo wciąż bardzo ważnym elementem współpracy są konsultacje w bieżących sprawach Unii Europejskiej. W tym obszarze wiele nas łączy - poparcie dla skuteczności działań UE i skoncentrowanie jej działań na praktycznych projektach, dokończenie tworzenia Jednolitego Rynku, także rynku cyfrowego, wsparcie dla poszerzenia UE i jej aktywności w najbliższym sąsiedztwie, w tym wobec państw Europy Wschodniej w ramach Partnerstwa Wschodniego, przezwyciężenie kryzysu finansowo-gospodarczego w strefie euro i całej UE, skuteczna polityka energetyczna, także z jej wymiarem zewnętrznym, stosunki UE z partnerami pozaeuropejskim, szczególnie USA, Chinami, Indiami czy Brazylią, udział UE w operacjach stabilizacyjnych i pokojowych w regionach objętych konfliktami. Z drugiej strony dostrzegamy, że istnieje katalog spraw, w których nasze stanowisko jest odmienne. Przykładowo, są to wysokość budżetu UE i jego struktura (w tym udział w nim wydatków na cele strukturalne), tempo redukcji emisji dwutlenku węgla, realizacja Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa oraz rozwój Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, rozwijanie współpracy w ramach Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony, czy też znaczenie zasady Swobodnego Przepływu Osób.

     

    Istotnym aspektem współpracy jest także współdziałanie w ramach NATO, mimo istniejących różnic w potencjale polityczno-obronnym (np. Wielka Brytania posiada potencjał nuklearny i dysponuje stałym miejscem w Radzie Bezpieczeństwa ONZ). Decyduje o tym bliskość poglądów na sprawy wojskowości, bezpieczeństwa regionalnego, europejskiego i globalnego, przeciwdziałanie współczesnym zagrożeniom, w tym zwalczanie terroryzmu czy też modernizację sił zbrojnych. Wieloletnią tradycję ma udział polskich i brytyjskich jednostek we wspólnych manewrach wojsk lądowych, sił powietrznych czy marynarki wojennej. Współpracę nawiązały także przemysły zbrojeniowe obu państw. Współdziałanie to nawiązuje do chlubnej tradycji sojuszu polsko-brytyjskiego w czasie II Wojny Światowej. Podczas szczytu NATO w Warszawie (8-9 lipca 2016 r.) Zjednoczone Królestwo podjęło konkretne zobowiązania, które w istotny sposób zwiększają potencjał obronny Sojuszu na wschodniej flance NATO, a tym samym wychodzą naprzeciw polskim postulatom pełnej realizacji zobowiązań sojuszniczych wynikających z art. V Traktatu Waszyngtońskiego. W kontekście bezpieczeństwa międzynarodowego należy także zwrócić uwagę na podobieństwo poglądów Polski i Wielkiej Brytanii w ramach Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: